--> - فرمود : « اى عم‌زادگان وخويشاوندان من ! خوى به صبر وشكيبايى كنيد . واى أهل بيت من ! پاى اصطبار ( 11 ) استوار داريد وبدانيد كه بعد از امروز ، خوارى وخذلان را ديدار نخواهيد كرد . » آن‌گاه گفت : اللّهمّ ! إن كنت حبست عنّا النّصر في دار الدّنيا ، فاجعل ذلك ذخرا لنا في الآخرة وانتقم لنا من القوم الظالمين . عرض كرد : « اى پروردگار من ! اگر در اين جهان نصرت وغلبه بهره ونصيبهء ما نيست ، پاداش اين خوارى وسوگوارى را كه امروز معاينه كرديم ، از بهر فرداى ما ذخيرة وگنجينه فرما وداد از اين قوم بيدادگر بستان . » ( 1 ) . مراهق : نزديك به سن بلوغ . ( 2 ) . شبل : شيربچه . ( 3 ) . فلقهء قمر : پارهء ماه . ( 4 ) . اگر مرا نمىشناسيد ، پسر امام حسن نوهء پيغمبر برگزيده وامينم . اين حسين است كه مانند أسير گروگانى در دست مردمى كه باران رحمت بر آنها نبارد ، گرفتار است . ( 5 ) . عتات ، ( جمع عاتى ) : ستمگران . طغات ، ( جمع طاغى ) : سركشان . ( 6 ) . كناية از كشتن است . ( 7 ) . وقايه : نگهدارنده از آفت ، چون سپر ومانند آن . ( 8 ) . مرفق : بند وسط دست . ( 9 ) . هم‌پشت شدن : تشريك مساعي نمودن . ( 10 ) . غمرة : شدت وسختى . سكرات جمع سكرة ( مانند طلحة ) : بيهوشى . ( 11 ) . اصطبار : شكيبايى ، بردبارى . سپهر ، ناسخ التواريخ سيد الشهدا عليه السّلام ، 2 / 326 - 329 ونيز به ما رسيده است كه : قاسم بن حسن عليهما السّلام چون لختى با لشكر ابن سعد رزم داد ، بازآمد . فقال : يا عمّاه ! ألعطش . أدركني بشربة من الماء . از عطش بناليد واز عم شربتى آب طلب نمود . آن حضرت أو را صبر ( 1 ) فرمود ، وخاتم خويش را به أو عطا كرد وفرمان داد كه در دهان گذارد وبه مكيدن سوت عطش را بشكند . از قاسم روايت كرده‌اند كه فرمود : « چون در دهان گذاشتم گويا چشمهء آب بود . پس سيراب شدم وديگرباره به سوى ميدان تاختن كردم . » ( 1 ) . امر به صبر نمود . سپهر ، ناسخ التواريخ سيد الشهدا عليه السّلام ، 4 / 17 حضرت قاسم كه هنوز به روايت شيخ مفيد در ارشاد وبحار مكلف به جهاد نشده بود ، وليكن از بسيارى معرفت أو به حق امام وفضيلت شهادت در راه خدا از آن جايى كه واقعهء كربلا بعض تكاليف خاصه دارد ، چنان‌چه در جهاد جواهر به آن تصريح فرموده ، چون بىكسى عم خود واحاطهء دشمنان را به أو مشاهده نمود ، قدم در ميدان مبارزت نهاد : -